VASEP đề xuất bãi bỏ hạn ngạch thuế quan đối với tôm Việt Nam xuất khẩu sang Hàn Quốc, chi phí phân bổ đấu thầu lên tới 14%–16% giá trị nhập khẩu

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) ngày 4 tháng 11 năm 2026 đã công bố qua Tạp chí Thủy sản Việt Nam rằng đã gửi đề xuất tới Bộ Công Thương Việt Nam, yêu cầu trong đàm phán nâng cấp Hiệp định Thương mại Tự do Việt Nam – Hàn Quốc (VKFTA) với Hàn Quốc, ưu tiên đưa nội dung bãi bỏ hạn ngạch thuế quan đối với tôm Việt Nam vào chương trình nghị sự tham vấn. Mục tiêu VASEP đề ra là từng bước áp dụng thuế nhập khẩu 0% và không giới hạn số lượng đối với các sản phẩm tôm thuộc phạm vi cam kết.

Trong đề xuất, VASEP dẫn dữ liệu thị trường Hàn Quốc: Hàn Quốc nhập khẩu hơn 10 vạn tấn tôm mỗi năm, tổng kim ngạch nhập khẩu khoảng 800 triệu đến 1 tỷ USD. Nhờ lợi thế từ VKFTA, tôm Việt Nam chiếm gần 50% thị phần tại thị trường Hàn Quốc. Tuy nhiên, VASEP chỉ ra rằng mặt hàng này hiện vẫn chịu cơ chế hạn ngạch thuế quan, với hạn ngạch ưu đãi là 1,5 vạn tấn mỗi năm, thuế suất trong hạn ngạch là 0%.

Vấn đề nằm ở phương thức phân bổ hạn ngạch. VASEP tổng hợp phản hồi từ doanh nghiệp cho biết Hàn Quốc phân bổ hạn ngạch thuế quan theo hình thức đấu thầu, khiến doanh nghiệp phát sinh chi phí tiếp cận bổ sung. Các phản hồi liên quan được nêu trong Công văn số 25/CV-VASEP (ngày 15 tháng 3 năm 2023) và Công văn số 47/CV-VASEP (ngày 15 tháng 4 năm 2024) của VASEP. Theo ước tính của VASEP, chi phí này chiếm khoảng 14% đến 16% giá trị nhập khẩu, gần với mức thuế nhập khẩu 20% áp dụng cho tôm ngoài hạn ngạch.

VASEP cho biết do đó các nhà nhập khẩu Hàn Quốc nhận định rằng dù được hưởng ưu đãi VKFTA, tôm Việt Nam vẫn phải chịu chi phí thực tế tương đương mức thuế 14% đến 20%. Chi phí tăng làm suy yếu khả năng cạnh tranh về giá, đồng thời giảm động lực của nhà nhập khẩu trong việc sử dụng ưu đãi thuế quan để nhập khẩu tôm Việt Nam. VASEP cũng đề cập rằng một số nhà nhập khẩu đang cân nhắc chuyển sang các nguồn cung khác, bao gồm Peru.

Vì vậy, VASEP đề nghị Bộ Công Thương Việt Nam chủ trì, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam, ưu tiên đưa nội dung bãi bỏ hạn ngạch thuế quan đối với tôm Việt Nam vào tham vấn và đàm phán nâng cấp VKFTA với Hàn Quốc. VASEP đồng thời đề nghị các bộ, ngành đánh giá tác động hai chiều của phương án nâng cấp VKFTA đối với thương mại thủy sản Việt Nam – Hàn Quốc, bảo đảm cân bằng lợi ích hai bên và tránh tạo ra nghĩa vụ tuân thủ không cần thiết cho doanh nghiệp.

VASEP cho rằng việc xóa bỏ rào cản hạn ngạch sẽ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng ưu đãi VKFTA, củng cố năng lực cạnh tranh và tạo thêm dư địa tăng trưởng cho tôm Việt Nam tại thị trường Hàn Quốc.

Hàn Quốc là thị trường quan trọng đối với thủy sản Việt Nam. Trong 9 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang Hàn Quốc đạt 649,1 triệu USD, tăng 5,6% so với cùng kỳ năm 2025. Trong đó, tôm và động vật thân mềm chân đầu là hai nhóm hàng chủ lực, với kim ngạch xuất khẩu 9 tháng đầu năm lần lượt đạt 262,5 triệu USD và 234,0 triệu USD; tôm tăng 0,8% so với cùng kỳ, động vật thân mềm chân đầu tăng 19,3% so với cùng kỳ.