Ngành cá hồi Chile đóng góp 6,96 tỷ USD mỗi năm, chiếm 2,6% GDP và hỗ trợ 337.000 việc làm

Nghiên cứu do Hiệp hội Công nghiệp Cá hồi Chile (SalmonChile) công bố tháng 10/2026 cho thấy ngành cá hồi Chile đóng góp khoảng 6,96 tỷ USD cho nền kinh tế nước này, tương đương 2,6% tổng sản phẩm quốc nội (GDP), và hỗ trợ 337.670 việc làm, chiếm 3,8% tổng số việc làm của Chile. Nghiên cứu do công ty tư vấn CoMov Consultores thực hiện với sự phối hợp của SalmonChile, được công bố tại thành phố Puerto Montt, dựa trên dữ liệu kinh tế năm 2022, kết hợp thông tin từ Cơ quan Thuế nội địa Chile (SII), khảo sát bảng hỏi và hệ thống tài khoản quốc gia, phân tích đóng góp kinh tế của ngành cá hồi từ cấp quốc gia đến địa phương.

Về cơ cấu việc làm, trong số 337.670 việc làm, 78.808 là việc làm trực tiếp trong lĩnh vực nuôi trồng và chế biến, 258.862 việc làm còn lại được hỗ trợ gián tiếp thông qua các hoạt động cung ứng, vận tải, thương mại và dịch vụ liên quan. Nghiên cứu chỉ ra rằng con số này phản ánh việc làm được duy trì bởi toàn bộ chuỗi sản xuất cá hồi, chứ không chỉ lao động trực tiếp trong ngành.

Hiệu ứng lan tỏa của ngành mở rộng sang nhiều lĩnh vực. Tại miền nam Chile, mỗi 1 việc làm trực tiếp trong ngành cá hồi hỗ trợ khoảng 3,3 việc làm trong các lĩnh vực liên quan trên toàn nền kinh tế quốc gia; cứ mỗi 100 peso đóng góp vào GDP của ngành cá hồi, khoảng 65 peso đến từ các hoạt động gián tiếp ngoài các trang trại nuôi và nhà máy chế biến. Khoảng 72% đóng góp GDP diễn ra ngoài bốn vùng sản xuất chính. Vùng Thủ đô (Metropolitan Region) tuy không có hoạt động nuôi cá hồi, chuỗi giá trị này vẫn hỗ trợ 202.872 việc làm và đóng góp 3,6% GDP địa phương, chủ yếu thông qua các hoạt động dịch vụ, sản xuất và logistics; tại vùng Biobío, ngành này hỗ trợ 42.361 việc làm, gắn với chế biến và các lĩnh vực liên quan.

Khâu chế biến giữ vị trí quan trọng trong cơ cấu đóng góp. Nghiên cứu cho thấy khâu chế biến chiếm khoảng 59% giá trị gia tăng và 65% tổng số việc làm trực tiếp. Trong số 78.808 việc làm trực tiếp, 27.505 thuộc lĩnh vực nuôi trồng, 51.302 tại các nhà máy chế biến.

Ở cấp địa phương, vùng Los Lagos – một trong những trung tâm sản xuất cá hồi quan trọng của Chile – ngành này đóng góp khoảng 1,166 tỷ USD, tương đương 12,6% GDP địa phương, đồng thời hỗ trợ 47.279 việc làm, chiếm 15,2% tổng số việc làm của vùng. Ở cấp tỉnh, hai tỉnh Llanquihue và Chiloé có đóng góp đáng kể, ngành cá hồi lần lượt đóng góp 853 triệu USD và 169 triệu USD, tương đương 14,3% GDP tỉnh Llanquihue và 19,2% GDP tỉnh Chiloé, số việc làm được hỗ trợ tại hai địa phương lần lượt là 34.339 và 8.863. Tại Osorno, ngành này đóng góp khoảng 138 triệu USD, tương đương 5,9% GDP; tại Palena là 7 triệu USD, chiếm 14,9% GDP địa phương.

Các vùng sản xuất phía nam khác cũng có biểu hiện tương tự: ngành cá hồi vùng Aysén đóng góp 21,4% GDP địa phương, hỗ trợ 19,3% tổng số việc làm của vùng; vùng Magallanes có tỷ trọng đóng góp vào GDP là 11,1%. Theo đại diện Hiệp hội Doanh nhân Quốc gia Chile (Multigremial Nacional de Emprendedores), ngành cá hồi thúc đẩy kinh tế địa phương thông qua mạng lưới cung ứng và mở rộng cơ hội kinh doanh cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Nghiên cứu cũng mô phỏng kịch bản ngành cá hồi ngừng hoạt động để đánh giá tác động đến các lĩnh vực kinh tế khác. Kết quả cho thấy tại Aysén và Magallanes, ngành này hỗ trợ khoảng một phần mười số việc làm trong các lĩnh vực y tế, giáo dục, hành chính công và xây dựng.

Ngoài đóng góp kinh tế, phát triển ngành cũng đặt ra yêu cầu về hoàn thiện thể chế và hiệu quả quản lý. Cựu Bộ trưởng Nông nghiệp Chile María Emilia Undurraga cho rằng đơn giản hóa thủ tục cấp phép không có nghĩa là hạ thấp tiêu chuẩn môi trường và xã hội; quy trình cấp phép cần minh bạch, hiệu quả và có tính dự báo, đồng thời duy trì yêu cầu cao về bảo vệ môi trường và trách nhiệm xã hội.

Kết quả nghiên cứu cho thấy đóng góp của ngành cá hồi Chile đối với nền kinh tế không chỉ nằm ở nuôi trồng và xuất khẩu, mà còn mở rộng sang chế biến, logistics, cung ứng và nhiều lĩnh vực dịch vụ.