Các thượng nghị sĩ Mỹ đề xuất Đạo luật Cải thiện Phục hồi Loài, dự kiến định hình lại quy trình bảo vệ loài nguy cấp bằng "cột mốc bảo tồn" và đánh giá bằng AI

Các thượng nghị sĩ Mỹ Adam Schiff (Đảng Dân chủ, bang California) và Pete Ricketts (Đảng Cộng hòa, bang Nebraska) đã đề xuất một dự luật mang tên Đạo luật Cải thiện Phục hồi Loài (Improving Species Recovery Act), nhằm hỗ trợ và cải thiện công tác phục hồi loài. Dự luật được đề xuất trong bối cảnh chính quyền Trump đang đẩy nhanh việc bãi bỏ các biện pháp bảo vệ loài nguy cấp đã kéo dài hàng thập kỷ theo Đạo luật Loài Nguy cấp (ESA).

Trong tuyên bố công bố, Schiff cho biết: "Bảo vệ hàng nghìn loài nguy cấp và tăng cường nỗ lực phục hồi phải là sự nghiệp chung của cả hai đảng — đây là trách nhiệm chung của tất cả chúng ta. Dự luật mới mà tôi và Thượng nghị sĩ Pete Ricketts cùng đề xuất sẽ cập nhật Đạo luật Loài Nguy cấp, đảm bảo rằng các chính sách giúp các loài đang trên bờ vực tuyệt chủng tồn tại và phục hồi được thực hiện hiệu quả trên cơ sở khoa học, với sự hợp tác của các chủ đất tư nhân và các bang. Tất cả chúng ta đều phải đóng góp phần mình để làm cho thế giới tốt đẹp hơn so với khi chúng ta tìm thấy nó."

Theo giới thiệu, nếu được thông qua, dự luật sẽ khuyến khích các hành động bảo tồn tự nguyện và thưởng cho các bang và chủ đất tư nhân đã có hành động sớm để bảo vệ các loài bị đe dọa và hỗ trợ phục hồi chúng. Dự luật sẽ thiết lập tiêu chuẩn cho "nỗ lực bảo tồn trước khi đưa vào danh sách" và xây dựng một lộ trình làm rõ cách các nỗ lực tự nguyện sẽ ảnh hưởng đến quyết định của chính phủ về việc đưa loài vào danh sách và loại khỏi danh sách theo Đạo luật Loài Nguy cấp. Dự luật cũng sẽ đưa vào cơ chế "cột mốc bảo tồn", theo đó một khi đạt được các cột mốc này, các bên liên quan sẽ được hưởng sự linh hoạt về quy định và quyền ưu tiên tiếp cận nguồn vốn. Các biện pháp khác của dự luật bao gồm: thiết lập "trạng thái cơ sở" mới cho loài khi đưa vào danh sách, và sử dụng trí tuệ nhân tạo cùng các công cụ kỹ thuật số khác để cải thiện việc tham vấn và xem xét giữa các cơ quan.

Hai nghị sĩ cho biết Đạo luật Cải thiện Phục hồi Loài sẽ đẩy nhanh tốc độ phục hồi loài, tăng cường hợp tác giữa các bên liên quan, đồng thời giảm bớt tắc nghẽn trong cấp phép, sự nhầm lẫn và các vụ kiện tụng.

Trong tuyên bố, Ricketts nói: "53 năm trước, Quốc hội đã thông qua Đạo luật Loài Nguy cấp để phục hồi các loài bị đe dọa và nguy cấp. Nhưng đạo luật này lại tạo ra rào cản quy định, khiến công tác phục hồi trở nên khó khăn hơn. Đạo luật Cải thiện Phục hồi Loài sẽ cắt giảm thủ tục quan liêu rườm rà, thúc đẩy hiện đại hóa quy trình phục hồi. Đạo luật sẽ trao cho các chuyên gia địa phương nguồn lực và sự chắc chắn cần thiết để thúc đẩy việc loại loài khỏi danh sách. Trên cương vị thống đốc, tôi đã lãnh đạo công tác bảo vệ động vật hoang dã tại thực địa ở bang Nebraska. Đạo luật này sẽ đảm bảo các bang và chủ đất tư nhân có thể tiếp tục công việc này một cách hiệu quả và hiệu suất hơn."

Dự luật được đề xuất trong bối cảnh chính quyền Trump đang nỗ lực cắt giảm các biện pháp bảo vệ kéo dài hàng thập kỷ đối với các loài bị đe dọa theo Đạo luật Loài Nguy cấp. Đầu năm nay, Bộ Nội vụ Mỹ đã bãi bỏ định nghĩa "gây hại" (harm) trong Đạo luật Loài Nguy cấp, loại trừ việc bảo vệ môi trường sống quan trọng. Ngoài ra, một bản ghi nhớ bị rò rỉ cho thấy chính phủ có kế hoạch không còn trừng phạt việc vô tình đánh bắt (accidental take) các loài nguy cấp.

Phó Chủ tịch Oceana Beth Lowell cho biết trong một tuyên bố: "Các sửa đổi được đề xuất đối với Đạo luật Loài Nguy cấp sẽ loại bỏ các biện pháp bảo vệ cốt lõi — những biện pháp chính là lý do khiến 99% các loài được đạo luật này bảo vệ thoát khỏi nguy cơ tuyệt chủng. Hiện nay, các hoạt động được cấp phép liên bang nếu vô tình gây hại và giết chết các loài nguy cấp cần phải xem xét tác động ngoài ý muốn đối với động vật hoang dã, bao gồm bãi biển làm tổ của rùa biển, hoặc cặp mẹ con cá voi đầu bò Bắc Đại Tây Dương khi mẹ và con bơi đến khu vực kiếm ăn. Những sửa đổi này đảo ngược sự cân bằng của Đạo luật Loài Nguy cấp giữa hoạt động kinh tế và bảo vệ cần thiết, đẩy các loài đến bờ vực tuyệt chủng."