Các tổ chức nghề cá châu Âu gửi thư tới Ủy ban châu Âu, yêu cầu gia hạn trợ cấp nhiên liệu và chuyển sang áp trần bồi thường theo tàu

Tổ chức đại diện nghề cá châu Âu Europêche và Liên đoàn Công nhân Vận tải châu Âu (ETF) đã cùng gửi thư tới Ủy ban châu Âu, yêu cầu gia hạn thời hạn trợ cấp nhiên liệu cho ngư dân EU. Trong thư, hai tổ chức đề xuất rằng chính phủ các nước cần có khả năng nhanh chóng gia hạn các chương trình viện trợ hiện có đã được phê duyệt, nhằm giúp ngư dân tiếp tục hoạt động trong bối cảnh giá nhiên liệu cao.

Chủ tịch bộ phận nghề cá của ETF, Juan Manuel Trujillo, cho biết trong thông cáo báo chí rằng chi phí nhiên liệu cao kéo dài đang tạo ra rủi ro cụ thể đối với việc làm và các cộng đồng ven biển; nếu không có biện pháp ứng phó với chi phí nhiên liệu cao, ngư dân sẽ mất nguồn thu nhập ổn định và việc làm bền vững. Chủ tịch Europêche Javier Garat thì cho rằng ngành nghề cá không thể chịu đựng vô thời hạn mức tăng bất thường của chi phí nhiên liệu, và kêu gọi Ủy ban châu Âu gia hạn khung tạm thời, bảo đảm hỗ trợ không bị gián đoạn trong khi khủng hoảng còn tiếp diễn.

Trong tuyên bố chung, hai tổ chức chỉ ra rằng trong nhiều nghề cá châu Âu, thù lao của ngư dân gắn trực tiếp với thu nhập ròng của mỗi chuyến ra khơi; chi phí nhiên liệu tăng khiến thu nhập thực nhận của ngư dân bị giảm trực tiếp và mạnh mẽ, điều kiện thù lao xấu đi, đe dọa việc duy trì việc làm tại các cộng đồng ven biển trong bối cảnh sức hấp dẫn của ngành vốn đã thấp. Tuyên bố cũng đề cập rằng nhiên liệu là một trong những chi phí vận hành lớn nhất của ngư dân thương mại, cuộc khủng hoảng này đã tác động nghiêm trọng đến đội tàu, nhiều ngư dân đang cân nhắc neo tàu tại cảng hoặc giảm nỗ lực khai thác thay vì ra khơi vì lợi nhuận ngày càng teo lại.

Lời kêu gọi này diễn ra trong bối cảnh tháng 4 năm 2026, Ủy ban châu Âu đã thông qua "Khung viện trợ nhà nước tạm thời ứng phó khủng hoảng Trung Đông" (METSAF), cho phép chính phủ các nước cung cấp viện trợ cho doanh nghiệp trong các lĩnh vực nông nghiệp, nghề cá và vận tải. Theo khung này, các quốc gia thành viên có thể cung cấp viện trợ tài chính tương đương 70% chi phí phát sinh thêm do giá nhiên liệu tăng, hoặc viện trợ theo mức cố định 50.000 euro (56.885 USD) cho mỗi người nộp đơn. Phó Chủ tịch điều hành phụ trách chuyển đổi sạch, công bằng và cạnh tranh của Ủy ban châu Âu, Teresa Ribera, cho biết vào tháng 4 rằng giá năng lượng tăng vọt gần đây cần được ứng phó ngay lập tức; METSAF cung cấp giải pháp dễ áp dụng, duy trì sự phát triển liên tục của các lĩnh vực cốt lõi của EU như nông nghiệp, nghề cá và vận tải thông qua việc giảm nhẹ tác động của khủng hoảng.

Kể từ khi METSAF được thông qua, Ủy ban châu Âu đã phê duyệt các chương trình viện trợ nghề cá do Tây Ban Nha, Pháp, Croatia, Ireland, Ý, Bồ Đào Nha, Đức, Malta và Thụy Điển trình lên.

Tuy nhiên, bất chấp xung đột Iran vẫn đang tiếp diễn, METSAF vẫn dự kiến hết hạn vào ngày 31 tháng 12, và nhiều chương trình quốc gia có thời hạn hết hạn sớm hơn. Ngoài việc gia hạn thời hạn của khung, Europêche và ETF còn yêu cầu chuyển trần bồi thường từ tính theo doanh nghiệp sang tính theo tàu. Trong tuyên bố, hai tổ chức cho rằng khung cần duy trì khả năng bồi thường chi phí nhiên liệu phát sinh thêm đã được xác minh mà không có trần tổng thể, đồng thời áp dụng trần viện trợ đơn giản hóa theo tàu thay vì theo doanh nghiệp; trong trường hợp nguồn vốn hiện có đã được cam kết hoặc cạn kiệt, các quốc gia thành viên cũng cần thêm nguồn vốn EU và tái quy hoạch nhanh các nguồn lực sẵn có.

Giá nhiên liệu đã ở mức cao kéo dài trên phạm vi toàn cầu kể từ khi Mỹ mở chiến tranh với Iran; các hành động thù địch của Mỹ đã khiến Iran đóng eo biển Hormuz — tuyến đường chính đưa dầu ra khỏi Vịnh Ba Tư.