Mùa cá cơm Peru bị gián đoạn hai lần, doanh thu xuất khẩu thủy sản công nghiệp dự kiến thiệt hại 3 tỷ USD
Hiệp hội Thủy sản Quốc gia Peru (SNP) cho biết, do ảnh hưởng của El Niño, hai mùa đánh bắt cá cơm năm 2026 liên tiếp bị đình chỉ, doanh thu xuất khẩu thủy sản công nghiệp có thể thiệt hại 3 tỷ USD, số việc làm trực tiếp và gián tiếp dự kiến giảm 81.000.
Hiệp hội Thủy sản Quốc gia Peru (SNP) ngày 16 tháng 11 năm 2026 công bố đánh giá cho biết, do ảnh hưởng của các điều kiện đại dương bất thường do El Niño gây ra, hoạt động đánh bắt cá cơm của ngành thủy sản công nghiệp Peru liên tục bị gián đoạn, doanh thu xuất khẩu có thể thiệt hại 3 tỷ USD (khoảng 2,7 tỷ euro).
Mùa đánh bắt cá cơm đầu tiên năm 2026 bắt đầu từ ngày 1 tháng 4, tạm dừng vào tháng 5, sau đó chính thức chấm dứt do các điều kiện đại dương bất thường liên quan đến El Niño. Hạn ngạch của mùa này là 1,9 triệu tấn, sản lượng đánh bắt thực tế chỉ đạt 470.000 tấn, chiếm 24% hạn ngạch. Không lâu sau khi mùa đánh bắt đầu tiên bị chính thức kết thúc sớm, mùa đánh bắt cá cơm thứ hai năm 2026 đã bị hủy vào tháng 10. Chủ tịch SNP Jessica Luna cảnh báo ngành có thể tê liệt đến tháng 5 năm 2027.
Phân tích do SNP phối hợp với công ty tư vấn Peru Apoyo Consultoría thực hiện cho thấy, đóng góp trực tiếp và gián tiếp của chuỗi giá trị thủy sản công nghiệp vào tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của Peru có thể giảm từ 2,1% xuống 1%, tương đương thiệt hại 14 tỷ sol Peru (khoảng 4,1 tỷ USD, 3,7 tỷ euro) GDP.
Về việc làm, ngành thủy sản Peru cung cấp khoảng 250.000 việc làm trực tiếp và gián tiếp. SNP ước tính, theo diễn biến hiện tại của El Niño, năm 2026 sẽ giảm 81.000 việc làm, năm 2027 nếu mùa đánh bắt đầu tiên tiếp theo bị trì hoãn khởi động, sẽ giảm thêm 20.000 việc làm. Luna cho biết: "Ngành thủy sản công nghiệp đang trải qua một trong những tình cảnh khó khăn nhất trong nhiều thập kỷ."
Vì vậy, SNP một lần nữa kêu gọi chính phủ Peru ban hành gói biện pháp tạm thời về thuế, tài chính và bảo đảm y tế để giúp doanh nghiệp và chủ tàu vượt qua giai đoạn gián đoạn kéo dài. Các đề xuất cụ thể bao gồm: hoãn thời hạn nộp thuế thu nhập tạm ứng và thuế tài sản ròng tạm thời (ITAN) đến tháng 12 năm 2027. Luna cho biết, hai biện pháp này cộng lại có thể cung cấp cho ngành khoảng 143 triệu sol Peru (khoảng 42 triệu USD, 38 triệu euro) thanh khoản trong năm tới.
SNP cũng tìm cách kéo dài thời hạn trước khi cơ quan thuế khởi động phong tỏa tài khoản ngân hàng hoặc tài sản đối với các chủ tàu nhỏ hơn đã ký thỏa thuận nộp thuế với Cơ quan Hải quan và Thuế Quốc gia Peru (Sunat). Hiện nay, nợ hai kỳ là có thể kích hoạt thủ tục cưỡng chế; SNP đề xuất nâng ngưỡng này lên 12 kỳ. Các biện pháp này nhằm giúp doanh nghiệp chi trả các chi phí cố định như tiền lương, tiền nhà cung cấp và vận hành cơ bản, chờ ảnh hưởng của El Niño suy giảm.
Thời điểm phục hồi của ngành đặc biệt quan trọng đối với các doanh nghiệp sản xuất bột cá và dầu cá. Luna cho biết, ngay cả khi đánh bắt được khôi phục vào cuối tháng 5 hoặc đầu tháng 6 năm 2027, các chủ tàu nhỏ hơn cũng phải đánh bắt và bán cá cho nhà máy chế biến mới có thu nhập; theo lịch trình này, các nhà máy bột cá và dầu cá phải đến tháng 9 hoặc tháng 10 mới có thể xuất khẩu sản phẩm trở lại.
Do đó, SNP cũng ủng hộ đề xuất tài chính đặc biệt do nhà nước bảo lãnh do các chủ tàu nhỏ hơn đưa ra. Khoảng 300 doanh nghiệp sẽ được hưởng lợi, trong đó nhiều doanh nghiệp là doanh nghiệp vừa, không đáp ứng các chương trình tài chính hiện có dành cho doanh nghiệp nhỏ. Luna cho biết, do rủi ro cao từ El Niño, các nhà điều hành này khó tiếp cận vốn vay ngân hàng. Ngoài ra, hiệp hội kêu gọi tiếp tục cung cấp bảo đảm y tế cho thuyền viên thủy sản. Người lao động được trả thù lao theo sản lượng đánh bắt và đóng góp cho hệ thống bảo hiểm y tế công cộng Peru (EsSalud) theo doanh thu thủy sản; nhưng việc đình trệ kéo dài khiến nhiều người không thể đóng góp, từ đó mất bảo đảm y tế. Luna cho biết, SNP đã thảo luận các đề xuất này với Bộ Sản xuất Peru (PRODUCE) và Sunat, nhưng chưa nhận được phản hồi cụ thể, đồng thời nhấn mạnh vấn đề bảo đảm y tế đặc biệt cần được quan tâm ngay lập tức.
Trong khi ngành cá cơm công nghiệp đối mặt với giai đoạn trì trệ kéo dài, các công ty thủy sản ngày càng chuyển sang các sản phẩm tiêu dùng trực tiếp (DHC) thay vì các sản phẩm tiêu dùng gián tiếp (IHC) như bột cá, để tạo doanh thu và bù đắp một phần thiệt hại. Khi năm 2026 gần kết thúc, ngành đã chuyển sang hải sản đông lạnh và các sản phẩm DHC khác, mực và cá ngừ vằn trở thành nguồn lực quan trọng của ngư dân thủ công. Theo dữ liệu được Semana Económica trích dẫn, tính đến tháng 7 năm 2026, mực và cá ngừ vằn chiếm 37% cơ cấu sản phẩm DHC của Peru, so với 22% năm 2023 và 20% năm 2017. Ngoài ra, cá thu cũng mang lại cơ hội bổ sung cho đội tàu đánh bắt công nghiệp vốn nhàn rỗi trong thời gian cá cơm ngừng đánh bắt. Diego Balarezo, Giám đốc Chiến lược Thương mại và Doanh nghiệp của công ty thủy sản Peru Hayduk, cho biết: "Chúng giúp chúng tôi sử dụng đội tàu công nghiệp trong giai đoạn không đánh bắt cá cơm. Chúng tôi bổ sung nguồn cung bằng các loài đánh bắt thủ công như cá ngừ vằn và cá mòi."

Bình luận(0)
Chưa có bình luận nào. Hãy là người đầu tiên.